GIAI ĐOẠN HÌNH THÀNH

Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam – CTCP (VEAM) là doanh nghiệp nòng cốt của ngành cơ khí chế tạo Việt Nam. Thành lập năm 1990 theo Quyết định số 153/HĐBT, VEAM mang sứ mệnh phát triển máy nông nghiệp và công nghiệp hỗ trợ, đóng góp vào tiến trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước. Vốn điều lệ 13.288 tỷ đồng.

Hệ sinh thái doanh nghiệp. VEAM hiện hoạt động trên ba lĩnh vực chính: động cơ, máy nông nghiệp, ô tô và công nghiệp hỗ trợ; tổ chức theo hệ sinh thái 25 công ty thành viên và liên kết trên toàn quốc.

Nhân lực & năng lực. Gần 20.000 cán bộ, kỹ sư và người lao động. Trang thiết bị đồng bộ: CNC, đúc, rèn áp lực cao, xử lý nhiệt, hàn robot, đo lường 3D, kiểm định vật liệu; đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe.

Thị trường & phân phối. Sản phẩm phục vụ ô tô, xe máy, máy nông nghiệp, cơ khí chế tạo và đã xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Italia…. Mạng lưới phân phối – bảo hành phủ khắp cả nước, dịch vụ hậu mãi chuyên nghiệp.

Tầm nhìn. VEAM hướng tới tập đoàn cơ khí đa ngành hàng đầu Việt Nam, mở rộng sang điện gió, đường sắt, quốc phòng; phát triển bền vững, đóng góp cho công nghiệp quốc gia.

NHỮNG NĂM ĐẦU TIÊN (1990 – 2000)

  • 1990 – Thành lập VEAM

    1990: VEAM được thành lập ngày 12/5 theo Quyết định số 153/HĐBT, là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước trực thuộc Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương). Nhiệm vụ: phát triển ngành cơ khí chế tạo và máy nông nghiệp, phục vụ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.

  • 1991 – Tái tổ chức theo mô hình doanh nghiệp Nhà nước
    Sự kiện: Trở thành doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc Bộ Công nghiệp; thành lập liên doanh ô tô MEKONG – liên doanh ô tô đầu tiên tại Việt Nam.
    Ý nghĩa: Củng cố bộ máy, hoạt động theo định hướng Nhà nước.
  • 1995 – 1996

    VEAM ký kết hợp tác chiến lược với Toyota và Honda Nhật Bản, thành lập các liên doanh như TMV (Toyota Motor Vietnam) và HVN (Honda Vietnam). Đây là bước quan trọng trong hội nhập quốc tế, tiếp thu công nghệ nước ngoài. Các đơn vị thành viên như FUTU1, FOMECO, DISOCO bắt đầu chuyển mạnh sang sản xuất linh kiện, công nghiệp phụ trợ.

  • 2000 – Thành lập công ty thành viên
    Sự kiện: Thành lập hoặc tổ chức lại nhiều đơn vị như FOMECO, VIKYNO; doanh thu vượt 1.000 tỷ đồng.
    Ý nghĩa: Mở rộng quy mô và đa dạng hóa hoạt động sản xuất.

GIAI ĐOẠN ĐỔI MỚI & MỞ RỘNG (2001 – 2010)

  • 2002 – 2005: Đổi mới công nghệ & cổ phần hóa nội bộ
    Trong giai đoạn này, VEAM tăng cường đầu tư vào dây chuyền sản xuất hiện đại, cải tiến công nghệ chế tạo động cơ và linh kiện. Các đơn vị thành viên được cơ cấu lại, áp dụng quản trị tiên tiến, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu. Quá trình cổ phần hóa từng phần các đơn vị trực thuộc được xúc tiến nhằm nâng cao hiệu quả và minh bạch trong hoạt động.
  • 2004 – 2005: Khởi công Nhà máy ô tô VEAM Thanh Hóa
    Ngày 18/7/2004, VEAM tổ chức lễ khởi công xây dựng Nhà máy ô tô tại Bỉm Sơn, Thanh Hóa – một dự án kỳ vọng lớn, tiếp nhận dây chuyền ô tô từ quốc tế, với công nghệ đồng bộ. Nhà máy được thiết kế đáp ứng công suất 33.000 xe/năm, phục vụ các dòng xe tải nhẹ, trung và nặng.
  • 2008: Đổi mới mô hình quản trị & mở rộng doanh thu
    VEAM áp dụng các mô hình quản trị hiện đại để nâng cao hiệu quả điều hành. Trong giai đoạn này, doanh thu vượt mốc 5.000 tỷ đồng, đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ của doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí & ô tô.
  • 2009: Tiền đề cho cổ phần hóa & hoạt động ô tô thương mại
    VEAM xuất xưởng lô xe tải thương mại đầu tiên tại nhà máy Thanh Hóa, mở ra tiềm năng tham gia thị trường ô tô nội địa. Sự kiện này là bước chuẩn bị quan trọng cho việc chuyển đổi mô hình hoạt động trong những năm tiếp theo.
  • 2010: Kỷ niệm 20 năm & chuyển đổi mô hình hoạt động
    Năm 2010, VEAM tròn 20 năm thành lập, được Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba. Cùng năm đó, VEAM chuyển đổi mô hình từ Tổng công ty Nhà nước sang mô hình "Công ty Mẹ – Công ty Con", dưới hình thức "Công ty TNHH MTV 100% vốn Nhà nước". Đây là bước đệm để tiến đến cổ phần hóa toàn diện sau này.

TÁI CẤU TRÚC, CHUYỂN MÌNH VÀ BỨC PHÁ (2011 – 2020)

  • VEAM tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu trong ngành cơ khí chế tạo và máy động lực Việt Nam. Đầu tư mở rộng sản xuất tại các đơn vị thành viên như FUTU1, DISOCO, FOMECO, tập trung vào linh kiện, phụ tùng ô tô – xe máy. Đẩy mạnh xuất khẩu động cơ, phụ tùng, máy nông nghiệp sang các thị trường châu Á. Tham gia nhiều chương trình nội địa hóa linh kiện, góp phần nâng tỷ lệ nội địa hóa cho các liên doanh ô tô – xe máy trong nước. VEAM cũng chú trọng đầu tư nghiên cứu công nghệ chế tạo, cải tiến thiết bị, hướng tới sản xuất xanh – tiết kiệm năng lượng.
  • 2017: Cổ phần hóa – bước ngoặt chiến lược
    • Ngày 25/08/2017, VEAM chính thức chuyển đổi mô hình hoạt động sang Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam – CTCP (VEAM CORP).
    • Vốn điều lệ: 13.288 tỷ đồng, ước tính là doanh nghiệp cơ khí có quy mô vốn lớn nhất Việt Nam tại thời điểm đó.
    • Việc cổ phần hóa đánh dấu bước ngoặt chiến lược, giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản trị và thu hút vốn đầu tư.
  • 2018: Cổ phiếu VEA lên sàn chứng khoán
    • 10/07/2018, cổ phiếu VEA chính thức giao dịch trên sàn UPCoM.
    • Ngay sau khi niêm yết, VEA trở thành một trong những mã có vốn hóa lớn nhất sàn UPCoM, phản ánh sự quan tâm mạnh mẽ từ nhà đầu tư.
    • Đây là cột mốc khẳng định VEAM bước sang giai đoạn phát triển minh bạch và hội nhập thị trường tài chính quốc gia.
  • 2019: Lợi nhuận kỷ lục – VEA bứt phá
    • Năm 2019, VEAM ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 7.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động.
    • Nguồn lợi nhuận chủ yếu đến từ các liên doanh lớn như: Honda Việt Nam (30%) Toyota Việt Nam (20%) Ford Việt Nam (25%)
    • VEAM trở thành một trong những doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận trên vốn cao nhất khối công nghiệp Việt Nam.
    • Các đơn vị thành viên cũng tích cực đầu tư nâng cấp nhà xưởng, tự động hóa quy trình sản xuất và mở rộng sang các lĩnh vực công nghiệp phụ trợ.
  • 2020: Thích ứng & ổn định trong đại dịch COVID-19
    • Đại dịch COVID-19 ảnh hưởng nặng nề đến ngành sản xuất và xuất nhập khẩu.
    • VEAM chủ động tái cấu trúc hoạt động sản xuất, đảm bảo chuỗi cung ứng và an toàn lao động.
    • Mặc dù doanh thu giảm, VEAM vẫn duy trì lợi nhuận ổn định nhờ nguồn thu tài chính vững chắc từ các liên doanh.
    • Tiếp tục giữ vững vị thế doanh nghiệp cơ khí hàng đầu Việt Nam, là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển ngành cơ khí chế tạo quốc gia.
Thành tựu nổi bật trong giai đoạn

Trong giai đoạn này, VEAM đã cổ phần hóa thành công và vận hành theo mô hình công ty cổ phần minh bạch, hiệu quả. Doanh nghiệp duy trì mức lợi nhuận ổn định, nhiều năm liên tiếp đạt từ 5.000 đến 7.000 tỷ đồng, khẳng định vị thế hàng đầu trong lĩnh vực cơ khí chế tạo. Giá trị doanh nghiệp và uy tín thương hiệu không ngừng tăng trưởng trên thị trường chứng khoán. Cùng với đó, VEAM đẩy mạnh đầu tư đổi mới công nghệ, thúc đẩy cơ khí hóa – tự động hóa, hướng tới sản xuất bền vững và thân thiện môi trường. Doanh nghiệp cũng đóng góp tích cực vào chương trình “Phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành cơ khí quốc gia.

ỔN ĐỊNH – TÁI CẤU TRÚC – TẬP CHUNG VÀO LIÊN DOANH & PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG (2021 - NAY)

  • Trong giai đoạn gần đây, VEAM tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức bên trong và bên ngoài, nhưng vẫn giữ được vị thế doanh nghiệp cơ khí lớn nhờ vào mô hình hoạt động khôn ngoan, tập trung vào lợi nhuận từ liên doanh, tài chính & phân phối cổ tức đều đặn. Dưới đây là những thông tin nổi bật:
  • 2023 – Đổi mới chiến lược phát triển
    • Doanh thu thuần từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt khoảng 3.806 tỷ đồng, giảm gần 20% so với năm trước.
    • Lợi nhuận sau thuế đạt 6.265,2 tỷ đồng nhờ đóng góp lớn từ cổ tức và lợi nhuận từ các công ty liên doanh – liên kết (chủ yếu Honda, Toyota, Ford).
    • VEAM thu về ~ 4.031 tỷ đồng từ lãi các công ty liên doanh liên kết trong 9 tháng đầu năm 2023.
    • Năm 2023, công ty dự chi cổ tức tiền mặt rất cao: gần 6.691 tỷ đồng để chia cho cổ đông với lợi suất cổ tức tương đối lớn.
  • Quý III / 2024
    • Doanh thu thuần đạt ~ 1.049 tỷ đồng, tăng ~19% so với cùng kỳ năm trước.
    • Lợi nhuận sau thuế ~ 1.667 tỷ đồng, tăng khoảng 8% so với cùng kỳ.
    • Phần lớn tăng trưởng lợi nhuận đến từ các công ty liên doanh – liên kết.
  • Năm 2024
    • Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt ~ 7.421 tỷ đồng, tăng khoảng 18% so với năm 2023.
    • Doanh thu năm 2024 đạt ~ 4.118 tỷ đồng, tăng hơn 8% so với năm trước.
    • Khoản lợi nhuận từ các công ty liên doanh & liên kết chiếm tỷ trọng rất lớn — ~ 88% lợi nhuận trước thuế đến từ các liên doanh liên kết.
    Kế hoạch & định hướng chiến lược

    VEAM đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2025 khoảng 6.330 tỷ đồng, có sự điều chỉnh so với mức cao của năm 2024.Kế hoạch trung hạn giai đoạn 2021-2025: giá trị sản lượng và doanh thu sản xuất công nghiệp tăng bình quân 8-10%/năm; lợi nhuận sau thuế tăng bình quân 5-8%/năm..VEAM tiếp tục đẩy mạnh phân phối cổ tức cho cổ đông bằng tiền mặt, giữ cam kết với nhà đầu tư.

  • 2025 - Kỷ niệm 35 năm thành lập VEAM
    • Kim ngạch xuất khẩu đạt 44,6 triệu USD.
    • VEAM tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 35 năm ngày thành lập với thông điệp “Tiên phong – Bứt phá – Bền vững”.
    Kế hoạch & định hướng chiến lược

    VEAM đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2025 khoảng 6.330 tỷ đồng, có sự điều chỉnh so với mức cao của năm 2024.Kế hoạch trung hạn giai đoạn 2021-2025: giá trị sản lượng và doanh thu sản xuất công nghiệp tăng bình quân 8-10%/năm; lợi nhuận sau thuế tăng bình quân 5-8%/năm..VEAM tiếp tục đẩy mạnh phân phối cổ tức cho cổ đông bằng tiền mặt, giữ cam kết với nhà đầu tư.

    Ý nghĩa: Ghi dấu chặng đường trưởng thành – phát triển bền vững và hội nhập.